کوشتنی خەونێک لە بەردەرگای فێربووندا
کاتێک قوتابخانە حەزی منداڵ دەکوژێت، چاوەکانی پڕن لە پرسیار و خەیاڵی ڕەنگاوڕەنگ. منداڵێکیشەش ساڵان، بە پێستی نەرم و هەنگاوی بچووکیەوە، ڕۆژانێک پێش دەستپێکی خوێندن دەست لەدەستی دایک و باوکی بەرنادات لە بازاڕدا. بۆ ئەوەی پێداویستییەکانی قوتابخانەی بۆ بکڕن.
جانتا نوێکەی تەنها ئامرازێکی هەڵگرتنی پەڕتووک نییە، بەڵکو باڵێکە بۆ بەرزبوونەوە بەرەو جیهانیگەورەکان. دەفتەرە سپییەکان پێش ئەوەی پیتیان تێدا بنووسرێت، لە مێشکی ئەودا بڕبڕەی یاری ودۆزینەوەن.
لە بەردەم ئاوێنەکەدا جانتاکەی دەخاتە سەر شان و بە شانازییەوە بزەیەک دەکات؛ فێرگە لە خەیاڵیدابەهەشتێکە لە خۆشی، هاوڕێیەتی و زانینی شتە نادیارەکان.
بەڵام ئەی چی ڕوودەدات کاتێک دەرگای ئەم بەهەشتە خەیاڵییە دەکرێتەوە؟
تەنها چەند هەفتەیەک یان مانگێک بەسە بۆ ئەوەی خەیاڵ و خۆشییەکانی بگۆڕێت بۆ بێزاری، ترس وتاڵاوی ڕق. لە نێوان «خەونی چوون بۆ قوتابخانە» و «ڕاستیی ڕۆژانەی سەربازگەی قوتابخانە»دا،کەلەبەرێکی قووڵ دروست دەبێت کە تێیدا بێدەنگانە ڕۆحی منداڵ دەشکێنرێت.
چەکوشەکانی سەر سەری خەونی منداڵ!
ئەم کوژاندنەوە خێرایەی حەزی خوێندن بەڕێکەوت ڕوونادات، بەڵکو دەرئەنجامی ڕووبەڕووبوونەوەیخەیاڵی زوڵاڵی منداڵە لەگەڵ دیسپلینێکی ڕەقدا:
ترسی نمرە و هەڵسەنگاندنی بەردەوام: بەهای منداڵ کورت دەکرێتەوە لە ژمارەیەکدا، زانین لە ئامرازێکیخۆشییەوە دەبێتە هۆی دڵەڕاوکێ.
وانەی قورس و خنکاندنی یاری: لە بری ئەوەی لە ڕێگەی یارییەوە فێری ژیان ببێت، منداڵ بە کاتژمێریدرێژ لەسەر کورسییە ساردەکان بەند دەکرێت.
توندوتیژیی یاسا پێش پەیوەندی: قوتابخانەکان پێش ئەوەی ژینگەیەکی ئارام و پڕ لە خۆشەویستیدروست بکەن، بڕیار و سزا سەربازییەکان دەسەپێن بەسەریاندا.
تاساندنی داهێنان: دەرفەتێک نامێنێتەوە بۆ ئەوەی منداڵ ڕای خۆی دەرببرێت، دەستکەوتی خۆیهەبێت، یان بە ئازادی هەستەکانی بەیان بکات.
فشاری ماڵەوە: چاوەڕوانییە بەرزەکانی خێزان و بەراوردکاری بەردەوام، دڵخۆشی لە پرۆسەی فێربووندەبڕن.
پرسیارە جەوهەرییەکە
کێشەکە تەنها ئەوە نییە بپرسین: «بۆچی قوتابی قوتابخانەی خۆش ناوێت؟»، بەڵکو پرسیارە قووڵەکەئەوەیە: «ئایا سیستەمی پەروەردەی ئێمە توانای ئەوەی هەیە ئەو خەون و حەزە سروشتییە بپارێزێت کەمنداڵ لەگەڵ خۆی دەیهێنێت؟»
قوتابخانە نابێت ببێتە کۆگایەک بۆ بارکردنی مێشکی منداڵ بە زانیاریی وشک و کوشتنی خەونەکانی؛بەڵکو دەبێت ڕاهێنەرێک بێت بۆ گەیشتن بەو خەونانە.
بەرپرسیارێتییەکی هاوبەش بۆ ئاشتکردنەوەی منداڵ و قوتابخانە
دۆزینەوەی وەڵام و چارەسەر ئەرکی تەنها یەک لایەن نییە، بەڵکو زنجیرەیەکی پێکەوەبەستراوە:
سیاسەتی پەروەردەیی: داڕشتنی سیستەمێک کە لەسەر بنەمای تێگەیشتن لە دەرونناسی منداڵ بێت.
ئیدارە و ژینگەی قوتابخانە: ڕەخساندنی کەشێک کە ئارامی و سەلامەتی تیادا باڵادەست بێت.
مامۆستا: گۆڕینی شێوازی وانەوتنەوە لە فەرمانکردنەوە بۆ هاوڕێیەتی و ئاڕاستەکردن.
دایک و باوک: کەمکردنەوەی فشار و تێگەیشتن لە تواناکانی منداڵ بەبێ چاوەڕوانی زێدەڕەوانە.
کۆمەڵگە: گۆڕینی ڕوانگە بەرانبەر بڕوانامە و دانانەوەی بەها بۆ گەشەی ڕۆحی و فیکری منداڵ.
کاتێک هەموومان ئەم بەرپرسیارێتییە بگرینە ئەستۆ، دەتوانین دەرگای قوتابخانە بگەڕێنینەوە بۆ ئەوشوێنەی کە منداڵ نەک هەر بە جانتاکەیەوە، بەڵکو بە ڕۆحییەوە بەپەرۆشەوە بەرەو ڕووی بڕوات.
نووسینی : مامۆستا جەمال حەمە یوسف
